Wat voel jij bij Engelse drop?

Leuk dat associatieve brein, maar het kan ons ook behoorlijk in de weg zitten

Helder verhaal | 31 mei 2023

Wat voel jij bij Engelse Drop? Ja, dit is een serieuze vraag én het gaat ergens naartoe. Beloofd! Komt ie nog een keer: Wat VOEL jij bij Engelse Drop?

Vierkante laagjes

Zie je ze voor je? Die vierkantige dingen. Met laagjes, die je er één voor één met je tanden af knabbelt. Zo’n oranje laagje met een soort sinaasappelachtig smaakje. En dan zo’n laagje drop en een laagje wit (ik wil zeggen: vanille?). De taaie structuur van het drop-vierkantje. Het gevoel dat de laagjes geven op je tong. Ik zou je willen uitnodigen: ga even he-le-maal naar deze drop. Wat voel je? Wat zie je? Wat proef je? Zie je de drop met z’n vierkantige persona? Voel je hoe je de drop vasthoudt en er een laagje afknabbelt (of ben jij zo’n nuchter persoon die ze gewoon in één keer in de mond duwt –  verder geen oordeel)? Kan je de smaken proeven? Wat gebeurt er in je lijf? Voel je dat je mond speeksel aanmaakt?

‘Magisch manifesteren’ ofzo

Dus wow… Er ís geen Engelse drop (misschien zit je heel toevallig net met je hand in een schaaltje drop. Dan zou ik zeggen: toeval bestaat niet? 😉). Maar jouw hoofd ‘maakt’ als het ware Engelse drop. Magisch! Jouw hoofd maakt van een paar woorden op een scherm Engelse drop! Je kan het in gedachten voor je zien. Je kan het in gedachten vasthouden en de structuur voelen. Je kan het in gedachten ruiken en proeven. Én je lichaam reageert erop alsof het een echt ding is. Het maakt zich klaar om het dropje in je mond te stoppen en op te eten. Hoe sterk is de kracht van taal?! En als een paar woorden dit al doen, hoe betrouwbaar is ons verstand eigenlijk?

Associëren kan je leren

Ons hoofd gaat vaak nog een stapje verder.* Het verbindt woorden en concepten aan elkaar die op zich niets met elkaar van doen hebben. Aan de ene kant nuttig, want zo leren wij. Door taal en associaties kunnen we leren wat goed werkt en wat gevaarlijk is zonder het zelf te hoeven ondergaan of te zien gebeuren. Als iemand uitlegt dat het geen goed idee is om je in je blootje door de brandnetels te rollen, dan snapt je hoofd ‘Hey, misschien kan ik beter niet naakt door de brandnetels rollen’. Je hoeft het niet eens zelf uit te proberen. Superfijn! Maar deze manier van leren en associëren heeft ook een keerzijde. En daarvoor neem ik je mee terug naar de Engelse drop…

Hoe drop meer is dan drop

Bij Engelse drop zie ik namelijk niet alleen de snoepjes zelf voor me. Ik moet ook meteen denken aan vakanties naar Frankrijk van vroeger met mijn ouders. Onderweg haalde mijn moeder dan een zakje Engelse drop bij een benzinestation. En ik, door en door kotsmisselijk van de autorit, vond Engelse drop lange tijd echt niet te vreten. Ik denk aan het misselijke gevoel en het afschuwelijk smerige gele tabletje tegen wagenziekte. Ik zie mijn oude walkman voor me, volgeplakt met Disney-stickers, en de zachte koptelefoon met van dat schuimachtige materiaal. Ik hoor de vertellingen van sprookjes van het bandje in mijn oren. Ik voel de hitte van de auto, de benauwdheid. Ik ruik de geur van de benzine. Het plastic van de koelbox tegen me aan. En dan die Engelse drop…

En andere dingen

Drie keer raden wat ik lange tijd niet met bijzonder veel plezier at… En dit is een relatief onschuldig voorbeeld. Maar zo koppelt ons hoofd niet alleen zinnige dingen aan elkaar (gij zult niet nakend door brandnetels rollen. Nogmaals: nuttig!), maar ook dingen die ons in de weg zitten in ons functioneren en bestaan. Misschien is het niet de Engelse drop die je links laat liggen, maar vermijdt je bepaalde mensen, plaatsen, situaties, acties. Simpelweg omdat je ooit ergens een koppeling hebt gelegd met iets engs, vervelends, verdrietigs, frustrerends. Of neem je bepaalde voorzorgsmaatregelen om niet in de ongemakkelijke situatie te komen (bijvoorbeeld door te piekeren of bepaalde regels die je jezelf oplegt, zoals altijd een flesje water meenemen, want ik wil niet dorstig worden). Ik heb bijvoorbeeld lange tijd gehad dat ik in het theater vlak voor de start van het stuk nog zeker vijf keer naar de wc ging, omdat ik ooit urenlang in een theaterzaal zat met een volle blaas en niet tussentijds naar de wc durfde te gaan. Never again! En misschien ontloop jij die collega die toen zo snibbig deed. Of ga je liever niet naar dat sociale event, omdat je dan misschien alleen komt te staan. Of sla je liever nooit linksaf, want dat brengt ongeluk. Leuk dus, dat associatieve lerende verstand, maar het kan ons behoorlijk in de weg zitten en ons beperken in ons doen en laten. En dat, zou ik zeggen, is aanzienlijk minder nuttig.

Ontkoppelen of toch iets anders?

Je denkt misschien: ‘Dan moeten we maar ontkoppelen! Vooral weg met die onhandige verbindingen.’ Maar dat is voor ons hoofd lastig, dare I say: onmogelijk. Die associaties, die linkjes die zijn er en hoe harder je die probeert te controleren door ze te overschreeuwen, te ontlopen of actief weg te duwen, hoe meer impact ze over het algemeen op je krijgen en je leven -op een negatieve manier- gaan beheersen. Hoe ga je er dan wel handig mee om?

Door juist nieuwe associaties te maken! Want daar is ons hoofd hartstikke goed in. Juist door meer en nieuwe verbindingen te leggen, kan een associatie die jouw verstand aan een plaats, persoon, object of situatie heeft geplakt een andere context en lading krijgen. Je ziet dan ook dat ontlopen en vermijden contraproductief is. Er zijn gelukkig heel veel verschillende manieren voor, waar ik je in natuurlijk graag bij help. Met deze manier kan je vandaag al beginnen: door datgene wat je vermijdt niet langer uit de weg te gaan**. Maar door het – met de kennis van nu – weer eens op te zoeken. Ik pak er nog even een Engels dropje bij…

*Er zijn verschillende theorieën en modellen over hoe onze hersenen leren en omgaan met informatie. In dit Heldere Verhaal ga ik uit van de Relational Framework Theory, waarop ACT (Acceptance & Commitment Therapy) als methodiek voor therapie en coaching gestoeld is.

** Uiteraard met de disclaimer dat sommige associaties bijzonder logisch en helpend zijn en je die vooral niet uit moet dagen. Ga dus niet een onveilig gevaarlijk steegje opzoeken of rare fratsen uithalen op de weg. Dat snap jij ook wel! Met de tekst hierboven gaat het om die associaties uit te dagen die niet helpend zijn om jouw leven op een voor jou betekenisvolle manier in te richten.